Fotoğraf, ışığın kayıt edilmesidir. Işık yönü, renk sıcaklığı ve gölgeler, fotoğrafın duygusunu ve okunabilirliğini belirler. Bu sayfada doğal ışıkla çalışmanın temelleri var.
Işık türleri
Doğrudan (sert) ışık: Güneş açık havada tepede veya yandan gelir; gölgeler belirgin ve serttir. Kontrast yüksektir; detaylar kaybolabilir. Portre için yüzde istenmeyen gölgeler oluşturabilir; portre çekiminde yüzü hafif açıyla döndürmek veya yumuşatıcı (perde, tül) kullanmak işe yarar.
Yumuşak (dağınık) ışık: Bulutlu gün, gölge veya pencereden perde arkası ışık. Gölgeler yumuşaktır; renkler ve doku daha dengeli kaydedilir. Yeni başlayanlar için genelde daha kolaydır.
Altın saat
Güneşin ufka yakın olduğu sabah ve akşam saatleri, sıcak renk ve uzun gölgeler sunar. “Altın saat” bu dönemi ifade eder. Manzara ve doğa çekimlerinde bu saatleri tercih edin; gece öncesi mavi saat de farklı bir atmosfer verir.
Kontra (ters) ışık
Işık kaynağı konunun arkasındadır; silüet veya kenar aydınlatması (rim light) elde edilir. Otomatik ölçüm genelde konuyu aşırı aydınlatmaya çalışır; manuel veya spot ölçüm ile silüeti doğru pozlayın. Lens parlaması (flare) bazen istenen bir efekt olabilir; kadrajı hafif kaydırarak deneyebilirsiniz.
Basit ışık şemaları (sözlü)
- Önden ışık: Işık kameranın arkasından gelir; gölge az, kontrast düşük. Güvenli ama bazen düz görünüm.
- Yandan ışık: Derinlik ve doku vurgulanır; yarım gölge yüzde hacim verir.
- Üstten ışık: Öğle güneşi; göz altı ve burun altı gölgeleri sert olabilir; portrede dikkat.
- Arkadan ışık: Kontra ışık; silüet veya yarı saydam konularda (yaprak, saç) etkili.
İpucu
Işık değiştikçe pozlama ayarlarınızı gözden geçirin. Aynı sahne farklı saatlerde tamamen farklı sonuç verir.
İç mekanda ışık
Pencere ışığı tek kaynak olduğunda yönü nettir; konuyu pencereye göre yerleştirerek yüzdeki gölgeleri kontrol edebilirsiniz. Beyaz duvar veya yansıtıcı (karton, battaniye) gölgeleri yumuşatır. Tungsten ve floresan ışıklar renk sapması yaratır; beyaz dengesi veya sonradan düzenleme ile düzeltebilirsiniz.
Daha fazla teknik için pozlama üçgeni ve netlik ve hareket sayfalarına bakın.